Pamiątki po uczestnikach walk pod Radzyminem, broń czy mundury z czasów bitwy z bolszewikami – to elementy wystawy stałej, którą można już oglądać w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Radzyminie.

– Otwarcie wystawy stałej w 105. rocznicę Cudu nad Wisłą to hołd dla poległych. Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Radzyminie jest także przykładem dobrej i konsekwentnej współpracy samorządów. Jestem pewien, że to miejsce będzie służyć przyszłym pokoleniom – mówił marszałek Adam Struzik.

Bitwa Warszawska 1920 r. jest jedną z najważniejszych w historii świata. Radzymin wraz z innymi okolicznymi miejscowościami stał się nieodłącznym symbolem walk z Armią Czerwoną, które wpłynęły na losy nie tylko Polski, ale i całej Europy.

– Dzięki determinacji żołnierzy i mądrości dowódców ocaliliśmy niepodległość i zatrzymaliśmy falę bolszewizmu, która mogła zalać całą Europę. Dziś, oglądając fotografie, dokumenty i pamiątki z tamtych dni, pielęgnujemy pamięć o bohaterach, którzy zapisali jedną z najpiękniejszych kart w historii Polski – podkreśla wiceprzewodniczący sejmiku Marcin Podsędek.

Unikatowe zbiory w Radzyminie

Placówka jest oddziałem Muzeum Niepodległości w Warszawie. Jego siedziba mieści się naprzeciwko Cmentarza Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Radzyminie. Otwarto ją w 2023 r. i po dwóch latach prac można tam oglądać wystawę stałą. Ekspozycja pokazuje pamiątki z lat 20. XX w., a także unikatowe medale nadane uczestnikom walk pod Radzyminem. Zwiedzający mogą też zapoznać się z bogatą kolekcją malarstwa związanego z rokiem 1920.

– Realizując misję Muzeum Niepodległości, od wielu lat odkrywamy i upowszechniamy nowe fakty związane z Bitwą Warszawską 1920 r., nazywaną Cudem nad Wisłą. Przy tworzeniu wystawy stałej współpracowaliśmy ściśle ze środowiskami pasjonatów z Radzymina i Wołomina – mówi Tadeusz Skoczek, dyrektor Muzeum Niepodległości w Warszawie

Wystawa składa się z dwóch ścieżek edukacyjnych. Pierwsza z nich – podstawowa – prezentuje wydarzenia poprzedzające bitwę. Druga jest adresowana do odbiorców chcących pogłębić swoją wiedzę i znajduje się w poziomych kioskach multimedialnych.

– Trzonem wystawy stałej są eksponaty. Wśród kilkuset prezentowanych obiektów znalazły się unikaty z okresu wojny polsko-bolszewickiej i współczesne dzieła sztuki upamiętniające Cud nad Wisłą – wyjaśnia Adam Bacławski, kierownik muzeum. – Część z nich to darowizny od osób prywatnych i depozyty pozyskane m.in. z Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie, Muzeum Polskiego Ruchu Ludowego, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, Muzeum Mazowieckie w Płocku czy Muzeum Harcerstwa w Warszawie. Jednak zdecydowana większość pochodzi ze zbiorów Muzeum Niepodległości. Na uwagę zasługuje bogaty zbiór druków ulotnych, a w szczególności kolekcja plakatów propagandowych – dodaje muzealnik.

Szczególnie cennymi eksponatami w kolekcji są artefakty, które mogą nam „opowiedzieć” swoją historię. Jednym z takich eksponatów jest Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (V klasy) nadany Brunonowi Romiszewskiemu (1892-1986), który brał udział w walkach pod Radzyminem w sierpniu 1920 roku.

– Innym przykładem unikalnego odznaczenia tego typu, również przechowywanego w zbiorach Muzeum, jest Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy, pośmiertnie nadany Paulinie Choromańskiej za działalność wywiadowczą w okresie wojny polsko-bolszewickiej – dodaje adiunkt Andrzej Mejssner.

Projekt ekspozycji stałej został przygotowany przez biuro projektowe Beton na podstawie scenariusza merytorycznego wystawy autorstwa dr. Pawła Bezaka i dyrektora Muzeum Niepodległości dr. Tadeusza Skoczka.

Działalność Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. jest finansowana ze środków samorządu województwa mazowieckiego.

Marta Milewska
Rzecznik Prasowy
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego,
tel. 22 59 07 602, kom. 510 591 974,
e-mail: rzecznik@mazovia.pl